Maker Stories! Aluminium vs. RVS: Welk materiaal is beter geschikt voor jouw projecten

Doe-het-zelvers kiezen voor metaal, wanneer het werkstuk meer moet kunnen weerstaan dan wat een constructie van hout toelaat. Dit betekent dat je het langer in de vlam kunt houden zonder dat het verbrandt. Dus goed, het is bedoeld dat metalen doorgaans meer hitte of over het algemeen hardere weersomstandigheden kunnen weerstaan dan houten constructies. Maar je denkt nu vast aan roest als het om ijzer gaat. Klopt, vocht kan voor ijzerhoudende metalen net zo goed een probleem voor de duurzaamheid zijn als voor houten dingen. Daarom kijken we hier ook naar aluminium en roestvrij staal, niet gewoon staal, in de hoop dat je onder de ongeveer 120 soorten roestvrij staal eentje kiest die door zijn legering corrosiebestendig is.

Jouw volgende roestvrij staal project

Moet iets kunnen weerstaan, minder ruimte innemen – beide metalen bieden meer dan hout

Metalen hebben het voordeel dat ze met minder materiaalsterkte kunnen voldoen aan een vergelijkbaar gewicht als bijvoorbeeld constructies van hout. Houtvezels uit elkaar halen vereist veel minder kracht dan nodig zou zijn voor een gelijk gedimensioneerd metalen stuk. En de samenhang is nog zwakker bij materiaal van houtspaanders in plaats van gegroeid hout. Daar kan aluminium zoals roestvrij staal alleen maar moeizaam om lachen, ze zijn meesters in het weerstaan. Maar roestvrij staal nog iets meer dan Alu, dat bij hitte al eens een brosheidsprobleem kan krijgen, vervormen en dan kan leiden tot scheurvorming. Alu wordt gewonnen uit bauxiet, wat de beschikbaarheid ervan vrijwel onuitputtelijk maakt. Helaas kost het ongeveer zes keer zoveel energie als staal bij de productie, maar beide zijn 90 % recyclebaar en daarmee duurzaam te noemen. Het gebruik van geprefabriceerde profielen uit de handel vergemakkelijkt de creatieve arbeid met deze metalen enorm.

Jouw volgende aluminium project

Heb je aantrekkingskracht nodig?

Het meest waardeert de doe-het-zelver aan aluminium het sensationeel lage materiaalgewicht, waardoor het ook in de industrie zo graag wordt gebruikt, waar gewicht bespaard moet worden. Zuurstof vormt op alu een geoxideerde deklaag, wat als een corrosiebescherming werkt.

Je hoeft alu dus helemaal niet verder te behandelen, als je dat niet wilt. Wil je het toch doen, dan wordt het moeilijk, want alu moet geanodiseerd worden, willen de verflagen erop blijven zitten. Een alu-primer is dus noodzakelijk. Het geleidt elektriciteit en is toch niet magnetisch. Als je hetzelfde van roestvrij staal aanneemt, zul je verrast zijn te horen dat er magnetische en niet-magnetische roestvrij stalen bestaan.

Verder zijn er corrosiebestendige en minder corrosiebestendige soorten. Het speelt altijd de eerste viool, met welke andere ingrediënten de legering wordt samengesteld. Als je dus precies wilt weten hoe jouw roestvrij staal zich zal gedragen, is het de moeite waard om de exacte specificatie te achterhalen voordat je ermee aan de slag gaat. Anders is het aan het einde helemaal niet magnetisch, terwijl je precies deze eigenschap wilde benutten.

Goed om te weten: In vliegtuigen en in de geneeskunde wil men roestvrij staal absoluut niet-magnetisch, om fijne apparaten niet te verstoren.

Bewerking, fijn afgestemd op het materiaal

De “ingebouwde” corrosiebescherming bij staal wordt gekocht door meer taaiheid en een gebrek aan verspaningscapaciteit, wat voor sommige bewerkingsstappen van belang is. Neem je dus een roestgevoelige roestvrij staal, dan is de elektrische geleidbaarheid en warmtegeleiding daarentegen groter. Dan vraagt hij om beschermende coatings, vooral in de buitenlucht. Wie wil zijn mooie werk aan het einde niet door roest aangetast zien? Stalen zijn gemakkelijker te lassen, bij elektrolassen is de keuze van een op het materiaal afgestemde elektrode echter zeer belangrijk voor het succes, ook de legering speelt weer een rol. Alu daarentegen moet verwarmd worden, je kunt hem ook niet zien of de temperatuur ideaal is. Fouten leiden hier vaker tot doorbranden van het materiaal. Bij het snijden en zagen zijn er bij roestvrij staal vonken en spanen, bij alu zie je geen sterren, maar je moet je nog steeds beschermen tegen spanen. De hitte tijdens het proces kan leiden tot zachtheid en vervorming.

Metalen in overzicht